AYM'den engelli araçta ÖTV istisnası kararı: Hak ihlali ve yeniden yargılama

Anayasa Mahkemesi, engelli sağlık raporunun doğrulanamaması nedeniyle cezalı vergi işlemleri uygulanan Emine Baykara'nın hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verdi. Resmî Gazete'de yayımlanan kararla yeniden yargılama yapılmasına hükmedildi.

Yayınlanma
AYM'den engelli araçta ÖTV istisnası kararı: Hak ihlali ve yeniden yargılama

Anayasa Mahkemesi (AYM), engelli sağlık kurulu raporuyla ÖTV istisnasından yararlanarak araç satın alan Emine Baykara'ya yönelik cezalı vergi işlemlerine ilişkin yargılamada hak ihlali bulunduğuna karar verdi. Yüksek Mahkemenin 18 Haziran 2026 tarihinde verdiği karar, 4 Kasım 2026 tarihli ve 33420 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Mahkeme, sonradan sunulan sağlık raporunun yeterince değerlendirilmemesi nedeniyle hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiğini belirleyerek yeniden yargılama yapılmasına hükmetti.

Engelli araçta ÖTV istisnası davası nasıl başladı?

Uyuşmazlık, Emine Baykara'nın Siirt Devlet Hastanesinden aldığı 22 Haziran 2016 tarihli ve yüzde 90 engellilik oranını gösteren sağlık kurulu raporuna dayanarak özel tüketim vergisi istisnasıyla araç satın almasıyla başladı.

Vergi idaresi, daha sonra hastanenin arşivinde ve ilgili veri sisteminde söz konusu rapora ait kayda ulaşılamaması üzerine belgeyi doğrulayamadı. Bunun ardından başvurucu adına cezalı özel tüketim vergisi (ÖTV), katma değer vergisi (KDV) ve motorlu taşıtlar vergisi (MTV) işlemleri düzenlendi.

Baykara, uygulanan vergi ve cezaların iptali için yargıya başvurdu. Dava sürecinde aynı hastaneden aldığı, engellilik oranını yüzde 91 olarak gösteren 2019 tarihli ikinci sağlık kurulu raporunu da sundu.

Anayasa Mahkemesi neden hak ihlali kararı verdi?

AYM, sonraki sağlık raporunun önceki engellilik durumunu doğrulayan niteliğinin yeterince değerlendirilmemesini ve yargı kararları arasındaki farklılığı hakkaniyete uygun yargılanma hakkı yönünden sorunlu buldu.

Ada Zehra Anlatıcı kimdir, kaç yaşında? Dünya Şampiyonası'nda 5 madalya kazandıİçeriği görüntüle →

Başvurucunun ÖTV ve KDV işlemlerine karşı açtığı davalar reddedilirken MTV davasında farklı bir sonuca ulaşıldı. MTV uyuşmazlığında, sağlık raporlarının sahte olduğuna ilişkin bir iddia bulunmadığı da dikkate alınarak başvurucu lehine karar verildi.

Anayasa Mahkemesi, aynı sağlık raporlarının farklı yargılamalarda birbirinden farklı biçimde değerlendirilmesini inceledi. Sonradan düzenlenen raporun geçmişteki engellilik durumunu değerlendirmede kullanılamayacağı yönündeki yorumun somut olayda öngörülemez olduğunu belirledi.

Yüksek Mahkeme, Anayasa'nın 36. maddesiyle güvence altına alınan hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiğine oybirliğiyle karar verdi.

Engelli araç için uygulanan vergi cezaları iptal edildi mi?

AYM kararı, Emine Baykara adına düzenlenen vergi borçları ve cezaların doğrudan ve kesin biçimde iptal edildiği anlamına gelmiyor. Mahkeme, hak ihlalinin sonuçlarının giderilmesi amacıyla yeniden yargılama yapılmasına hükmetti.

2021/42538 ve 2021/57660 numaralı bağlantılı bireysel başvuruları birlikte değerlendiren Anayasa Mahkemesi, ilgili dosyaların yeniden yargılama için Diyarbakır Vergi Mahkemesine gönderilmesini kararlaştırdı.

Böylece uyuşmazlık, AYM'nin tespit ettiği hak ihlali dikkate alınarak yeniden ele alınacak. Vergi ve ceza işlemlerinin nihai sonucu, yeniden yürütülecek yargılama kapsamında belirlenecek.

Rüzgâr santrallerinde yeni karar: 18 türbin sınırı, 50 megavat şartı kaldırıldıİçeriği görüntüle →

AYM tazminat ve yargılama giderleri hakkında ne karar verdi?

Anayasa Mahkemesi, başvurucunun 40 bin liralık manevi tazminat talebini reddetti. Bununla birlikte yargılama giderlerinin karşılanmasına karar verdi.

İSEDAK İstanbul toplantısında ihracat finansmanı ve ticaret iş birliği gündemdeİçeriği görüntüle →

Kararda, 975,20 lira harç ve 40 bin lira vekâlet ücretinden oluşan toplam 40.975,20 lira yargılama giderinin başvurucuya ödenmesine hükmedildi.

Bu tutar, başvurucunun vergi borcundan düşülen bir miktar veya manevi tazminat değil, mahkeme tarafından hükmedilen yargılama gideridir.

Karar bütün engelli araç sahiplerini kapsıyor mu?

Hayır. Anayasa Mahkemesinin Emine Baykara başvurusuna ilişkin kararı, bütün engelli araç sahiplerinin vergi borçlarını otomatik olarak ortadan kaldırmıyor. Karar, belirli bir bireysel başvurudaki yargılama sürecinin hakkaniyete uygun yürütülüp yürütülmediğine ilişkin.

Bu hükümle engelli araç alımlarında uygulanan ÖTV istisnasının genel şartları değiştirilmedi. Mahkemenin değerlendirmesi, sağlık raporlarının somut uyuşmazlıkta ele alınış biçimine ve başvurucunun adil yargılanma güvencelerine odaklandı.

4 Kasım 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanan kararın ardından ilgili dosyalarda yeniden yargılama yapılması gerekiyor. Diyarbakır Vergi Mahkemesinde verilecek sonraki karar ve cezalı vergi işlemlerinin nihai durumu hakkında henüz doğrulanmış bir sonuç bulunmuyor.

Okan Buruk'tan istifa açıklaması: Galatasaray'ın odağı Stuttgart maçıİçeriği görüntüle →
Aşağı kaydırdıkça sonraki haber otomatik yüklenecek.