Kanada, 2019 ambargosunun ardından Türkiye’den İHA alımını değerlendiriyor

2019 yılında Türkiye’ye yönelik silah ambargosu uygulayan Kanada’nın, aradan geçen yılların ardından Türk yapımı insansız hava araçlarını (İHA) satın alma seçeneğini değerlendirdiği bildirildi. Ambargo döneminde özellikle Baykar ve Türk Havacılık ve Uzay Sanayii’nin (TAI) kullandığı Kanada menşeli kamera sistemlerinin ihracatının durdurulduğu, bunun da savunma sanayiinde tedarik süreçlerini etkilediği ifade edildi. Yeni süreçte ise Kanada’nın gözetleme amaçlı İHA sistemlerine ilgi gösterdiği aktarılıyor.

2019 ambargosu ve savunma sanayine etkileri

Kanada, 2019 yılında Ankara’nın Suriye’ye yönelik askeri harekâtı sonrası Türkiye’ye bazı askeri ürünlerin satışını durdurmuştu. Alınan bu kararın, özellikle Baykar ve TAI tarafından kullanılan Kanada merkezli Wescam üretimi elektro-optik ve kızılötesi kamera sistemlerini etkilediği belirtildi. İhracatın durdurulmasıyla birlikte Türk savunma şirketlerinin farklı tedarikçilere yönelmek zorunda kaldığı ifade edildi.

Söz konusu süreçte yaşanan değişimlerin, Türkiye’de yerli teknolojilerin geliştirilmesine de zemin hazırladığı aktarıldı. Bu dönemde ortaya çıkan yerli firmalar sayesinde savunma sanayiinde dışa bağımlılığın belirli ölçüde azaldığı ve alternatif sistemlerin geliştirildiği ifade edildi. Böylece ambargo sonrası dönemde tedarik zincirinde farklı bir yapı oluştu.

Kanada’nın Türk İHA’larına yönelik ilgisi

Aradan geçen yaklaşık yedi yılın ardından Kanada’nın, Türk yapımı askeri insansız hava araçlarını satın alma ihtimalini değerlendirdiği öne sürüldü. Middle East Eye’ın haberine göre Ottawa yönetimi özellikle gözetleme amaçlı orta irtifa uzun havada kalışlı İHA sistemlerine ilgi gösteriyor.

Konuyla ilgili konuşan bir yetkili, Kanada’nın bu tür İHA sistemlerini satın almakla ilgilendiğini ancak görüşmelerin henüz erken aşamada olduğunu belirtti. Aynı yetkili, sürecin kesin bir anlaşmayla sonuçlanacağının garanti olmadığını da ifade etti. Bu değerlendirme sürecinin devam ettiği ve farklı seçeneklerin masada olduğu aktarıldı.

Türkiye ile savunma alanında iş birliği mesajları

Kanada Savunma Tedarikinden Sorumlu Devlet Bakanı Stephen Fuhr’un İstanbul’da katıldığı bir panelde Türkiye ile savunma alanında daha yakın çalışmaya hazır olduklarını ifade ettiği bildirildi. Fuhr’un açıklamalarında mühimmat üretimi, insansız hava araçları ve İHA karşıtı sistemlerin iki ülke arasında potansiyel iş birliği alanları arasında yer aldığı belirtildi.

Fuhr ayrıca gelecekteki projelerin yalnızca satın alma odaklı olmayabileceğini, ortak geliştirme modellerinin de gündeme gelebileceğini ifade etti. Bu açıklamalar, savunma alanında iki ülke arasında daha geniş kapsamlı bir iş birliği ihtimaline işaret etti.

Savunma politikalarında değişim ve yatırım planları

Haberde Kanada’nın savunma yaklaşımındaki değişimde ABD Başkanı Donald Trump döneminde yaşanan gelişmelerin etkili olduğu öne sürüldü. Konuyla ilgili konuşan bir yetkili, Kanada’nın artık ABD’nin güvenlik şemsiyesine eskisi kadar güvenmediğini savundu ve tedarik çeşitliliği arayışına dikkat çekti.

Aynı yetkili, Kanada’nın savunma kapasitesini daha hızlı artırma hedefinde olduğunu ve bu nedenle yeni sistemlerin geliştirilmesinde daha hızlı hareket edilmesi gerektiğini ifade etti. Stephen Fuhr da benzer şekilde savunma projelerinde yavaş ilerlemenin sorun oluşturduğunu belirterek, daha hızlı geliştirme süreçlerine ihtiyaç duyulduğunu dile getirdi.

NATO hedefleri, ziyaret planları ve yeni iş birliği ihtimalleri

Kanada’nın NATO’nun yüzde 2 savunma harcaması hedefini karşılamak için milyarlarca dolarlık yatırım planladığı aktarıldı. Ayrıca Ulusal Araştırma Konseyi bünyesinde üç yıl içinde 105 milyon dolarlık bir yatırımla drone inovasyon merkezi kurulmasının hedeflendiği belirtildi.

Öte yandan Kanada Başbakanı Mark Carney’nin temmuz ayında Ankara’da düzenlenecek NATO zirvesi kapsamında Türkiye’yi ziyaret etmesinin beklendiği ifade edildi. Yetkililer ayrıca Carney’nin ekim ayında Türkiye’ye ayrı bir resmi ziyaret planladığını ve bu temaslarda İHA projeleri dahil çeşitli savunma iş birliği başlıklarının gündeme gelebileceğini aktardı.

Kanada ile Türkiye arasında savunma alanında yeniden şekillenen ilişkilerin, hem tedarik hem de ortak proje modelleri açısından ilerleyen dönemde yeni gelişmelere zemin hazırlayabileceği değerlendiriliyor.